Kości i stawy kończyny piersiowej i miednicznej

1. Wady rozwojowe

– dysplazja łokciowa- wskutek zmian o charakterze dysplazji wyróżnia się pojedynczo lub razem lub połączone w różnych kombinacjach następujące zmiany: izolowany wyrostek łokciowy dodatkowy, izolowany wyrostek dziobiasty przyśrodkowy kości łokciowej, osteochondroza kłykcia przyśrodkowego kości ramiennej, niedopasowanie powierzchni stawowych. Wczesne rozpoznanie dysplazji stawu łokciowego pozwala na wdrożenie odpowiedniego postępowania operacyjnego i poprawę komfortu życia zwierzęcia.
– dysplazja biodrowa- nieprawidłowe dopasowanie głowy kości udowej do panewki stawu biodrowego skutkować może luźnością stawu, jego zapaleniem i rozwojem dysplazji. W czasie wzrostu zwierzęcia pojawia się dysproporcja między rozwojem kośćca i mięśni szkieletowych, co ma miejsce szczególnie u szybko rosnących psów dużych ras. Wskutek tego może dojść do wykształcania się płytkiej panewki stawu biodrowego, co jest powodem niestabilności stawu. Nieleczona dysplazja prowadzi do choroby zwyrodnieniowej stawów.
– OCD- osteochondritis dissecans- choroba dotyczy głównie młodych psów dużych ras. U jej podłoża leży zaburzenie wzrostu chrząstki stawowej, która z czasem może obumierać i oddzielać się od powierzchni stawowej, prowadząc do dysfunkcji stawu.

2. Urazy

– tomografia komputerowa zwykle nie jest techniką pierwszego rzutu w obrazowaniu złamań, jednak w przypadku złamań złożonych i stawowych może być pomocna w dokładnym zaplanowaniu zabiegu chirurgicznego.
– złamania śródstawowe- niewielkie fragmenty oderwane od kości nadgarstka lub kości stępu mogą być trudne do uchwycenia na klasycznych radiogramach ze względu na dużą liczbę drobnych kości znajdujących się w tym regionie. Ponadto, TK pozwala ocenić, czy i w jakim stopniu odłamki kostne mają styczność z powierzchnią stawową.
– zwichnięcia- TK pozwala na ocenę tkanek miękkich i uwidocznienie pogrubienia torebki stawowej i obecności wysięku wewnątrztorebkowego.

3. Stany zapalne

– zapalenie kości i szpiku kostnego (osteomyelitis)- najczęściej rozwija się wskutek infekcji bakteryjnej lub grzybiczej, możliwa jest też aseptyczna forma choroby będąca skutkiem powtarzających się przeciążeń. Proces zapalny rozwija się powoli, TK daje szansę wcześniejszego uchwycenia zmian powstających w obrębie kości. Osteomyelitis powinno być różnicowane z procesem nowotworowym, co nie zawsze jest możliwe na podstawie samego obrazu tomograficznego- wtedy zaleca się wykonanie innych badań dodatkowych.
– aseptyczna martwica głowy kości udowej- to wada rozwojowa występująca głównie psów ras małych w młodym wieku. Jedną z istotnych przyczyn jej występowania są zaburzenia ukrwienia głowy kości udowej. Objawy to m.in. kulawizna, ból, unikanie obciążania chorej kończyny. Wczesne, subtelne zmiany radiologiczne mogą być wykryte przy zastosowaniu obrazowania TK.

4. Choroby na tle metabolicznym

– wtórna nadczynność przytarczyc- może prowadzić do stopniowej demineralizacji kości, którą stwierdza się na podstawie RTG, natomiast stopień jej nasilenia pozwalają ocenić pomiary gęstości kości w badaniu TK.

5. Choroby zwyrodnieniowe

– choroba zwyrodnieniowa stawów (osteoarthrosis, osteoarthritis)- klinicznie objawia się bólem i ograniczeniem ruchomości stawów. Może rozwijać się wskutek m.in. dysplazji łokciowej lub biodrowej, starzenia organizmu, pourazowo, wpływ mogą mieć również czynniki żywieniowe, hormonalne oraz niedokrwienne. Postępujące zmiany w torebce stawowej, remodeling (przebudowa) tkanki kostnej i wyrośla kostne towarzyszące schorzeniu są dobrze widoczne w obrazach TK.

6. Nowotwory

– TK pozwala precyzyjnie określić miejscowy zasięg procesu nowotworowego kości oraz stadium zaawansowania choroby, a także wykazuje wysoką skuteczność w wykrywaniu ognisk przerzutowych m.in. w płucach (o średnicy nawet 2mm), co umożliwia określenie rokowania i wybór metody terapeutycznej.

Tekst: lek. wet. Veronika Głażewska

Skierowanie